Samsun Web Tasarim Polis malzemeleri Samsun ilaçlama Samsun çilingir farmasi üye ol Farmasi katalog Samsun atakum çilingir farmasi direktör Farmasi üye ol hacklink hacklink

“Nhái” chất xám – Một rào cản cho hợp tác và phát triển
Ngày đăng 15/08/2017, 22:11

[Hãy bình tĩnh và Hãy nói dối, Hãy lừa đảo và Hãy trộm cắp – Nguồn  http://www.keepcalm-o-matic.co.uk/p/keep-calm-and-lie-cheat-n-steal/] [1]

Trong một bài viết ngắn của Cafef gần đây với tiêu đề “Cứ cười Trung Quốc chỉ giỏi làm nhái đi, giờ họ đã sáng tạo đến mức startup khổng lồ của Mỹ như Airbnb cũng phải cắp sách vở theo học” [2], tác giả bài viết có đề cập đến một ý là Trung Quốc hiện đã không chỉ là nơi để “làm nhái” (ăn theo các đồ của các nước khác phát triển) mà đã ở tầm có sáng tạo riêng của mình.  

Tôi không có ý tranh luận về việc nhái của người khác là tốt, hay sáng tạo riêng là tốt, hay thực tế của phát triển, dù ở trạng thái nào cũng đều phải có nền tảng xuất phát, điều đáng nói là bạn có xin phép, có mua bán đàng hoàng hay bạn thích “trộm”, bạn “xài đồ chùa” thôi.  

Tôi cũng không muốn tranh luận sâu vào việc giữa sự sáng tạo ra mô hình kinh doanh (như  là startup của Airbnb) với việc cạnh tranh và tìm ra con đường đi vào thị trường nội địa (từ Mỹ vào Trung Quốc), chứ không phải là câu chuyện của nhái hay ăn trộm mô hình kinh doanh nữa rồi, mà đây là câu chuyện của cạnh tranh và kinh doanh nội địa.

Trong bài viết này, tôi muốn chia xẻ một số ví dụ để nêu ý kiến cá nhân về việc tại sao trộm cắp chất xám, dù là trong kinh doanh, dù là trong nghiên cứu và đào tạo, đều sẽ là rào cản cho Việt nam phát triển trong tương lai, nhân việc một học sinh tố cáo giám thị “ăn cắp chất xám” ở kỳ thi Nghệ An vừa qua [3].

Chuyện 1: “Chết dưới tay Trung Quốc” [4]

[Ảnh chụp hình thương hiệu của Alibaba đăng ký và bảo hộ]

Tựa đề này là cuốn sách được viết bởi  Peter Navarro năm 2011, người vừa ngồi vào chức vụ Giám đốc Hội đồng Thương Mại Quốc Gia Mỹ, kêu gọi việc các quốc gia cần có những hành động phù hợp để bảo vệ quan hệ thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc.  Điều này có gì liên quan gì với Alibaba, một hãng nổi tiếng về bán hàng điện tử ở Trung Quốc và cho người Trung quốc?

Theo The Wall Street Journal [5], đại diện thương mại Mỹ tháng 12/2016 đã phải lên tiếng về việc “Alibaba Taobao là một thị trường “nổi tiếng” cho hàng giả (counterfeit) và đưa ra những bằng chứng về việc bán hàng điện tử qua kênh này là thiên đường cho hàng nhái với giá cực rẻ.

Chắc điều này không lạ gì với Liên Hiệp Chống Hàng Giả Quốc tế (International Anti-Counterfeiting Coalition – IACC). Do bởi, với sức ép của các thành viên đến từ những thương hiệu nổi tiếng toàn cầu, vào ngày 19 tháng 5 năm 2016, IACC đã phải hủy lời mời Jack Ma – người sáng lập và chủ tịch hãng Alibaba, đến nói chuyện khai mạc hội nghị thường niên và đồng thời, hủy tư cách thành viên của Alibaba trong Liên Hiệp này [6].  Jack Ma, mặc dù có thông tin là được Tổng thống mời đi ăn trưa vào ngày bị hủy buổi nói chuyện, nhưng đã thừa nhận là “Taobao có vấn nạn về hàng giả” và “Việc Alibaba cũng luôn nỗ lực hợp tác với các nhà cung cấp để đảm bảo không bán hàng giả online” [7].

Điều gì đã nói lên từ chuyện này?  Bất chấp bạn có thể là một kênh bán hàng tốt, ở một thị trường lớn nhất trên thế giới (với hơn 1 tỷ 7 dân số), nếu bạn là người vi phạm về bản quyền, vi phạm về những nguyên tắc kinh doanh trung thực (bán hàng nhái), mặc dù có thể có những nhà chính trị đứng đằng sau, những thương hiệu tốt, những nhà kinh doanh tử tế cũng không chơi với bạn (mời bạn ra khỏi vai trò thành viên của hiệp hội).

Chuyện 2: Khi các giáo sư Mỹ gốc Trung Quốc ở trong “tầm ngắm” [8]

Năm 1996, Đạo luật chống gián điệp kinh tế được thông qua, cho phép Chính phủ Mỹ sử dụng những biện pháp khác nhau để theo đuổi và hạn chế các hoạt động gián điệp và ăn cắp thông tin kinh tế, mà phần nhiều, được xuất phát từ các nhà khoa học Mỹ gốc Trung quốc.

Hơn mười năm trôi qua, cùng với quá trình củng cố thêm về những Hướng dẫn xuất nhập khẩu giáo dục được áp dụng chặt chẽ tại các đại học, một loạt các vụ việc liên quan đến các giáo sư và nhà nghiên cứu gốc Trung quốc đã được khởi tố và mang ra xét xử.   Xin được đơn cử một vụ việc điển hình xảy ra vào tháng 5/2016, với nhà vật lý học Xiaoxing Xi – nhà nghiên cứu hàng đầu về chế tạo film siêu mỏng (“superconducting thin films”) ở trường đại học Temple (Philadelphia).  Ông này bị bắt với cáo buộc “chuyển giao thiết kế” cho một công ty Trung Quốc, với một thiết bị làm nóng túi khí có sử dụng film siêu mỏng mà ông đang đảm trách nghiên cứu.  Theo đó, tòa án cáo buộc ông này đã vi phạm về cam kết bảo mật và không tiết lộ đã ký với trường.  Tuy nhiên, trước khi xét xử chính thức vụ việc, đã có một giáo sư khác trong cùng chuyên ngành đứng ra làm chứng xác minh thiết bị mà nhà nghiên cứu Xi cung cấp cho phòng lab Trung Quốc không phải là túi khí có sử dụng thiết bị đang được nghiên cứu theo thỏa thuận giữa ông Xin và đại học Temple.  Vụ này có vẻ như có sự hiểu nhầm giữa bên cơ quan điều tra và các nhà khoa học trong việc hợp tác nghiên cứu. 

Câu chuyện này được xuất phát dựa trên nguyên tắc bảo đảm an ninh và quyền lợi của nước Mỹ, theo đó, chỉ sau khủng bố và tấn công mạng, ăn cắp thông tin kinh tế bao gồm cả các nghiên cứu khoa học kỹ thuật được xếp hàng ưu tiên thứ 3 trong danh sách mà FBI đảm nhiệm.  Số vụ trộm cắp thông tin và bí mật kinh tế đã tăng 60% kể từ năm 2009 đến năm 2013. Hầu hết những vụ việc này đều liên quan đến Trung quốc, đến độ FBI đã phải đưa ra những cảnh báo công khai và yêu cầu nâng cao nhận thức của các hoạt động trao đổi thương mại, đặc biệt các hoạt động gián điệp kinh tế trong các công ty Mỹ có hoạt đông tại Trung Quốc và cả ở Mỹ.

Hàng nghìn năm trước, việc trộm cắp thông tin và tri thức của các đối thủ đã là một “mánh” để phát triển kinh doanh, phát triển đất nước.  Với lịch sử hiện đại, thực tế là Mỹ là nước luôn “được” đánh giá là có quan tâm và giám sát hoạt động của các nước khác, hơn là các nước, đặc biệt là các nước đang phát triển, có thể “trộm” cắp gì từ Mỹ.  Tuy nhiên, đáng ngạc nhiên là xu hướng hiện nay đang khác đi rất nhiều.  Vì như một luật sư bảo hộ bí mật thương mại chia xẻ “Các công ty ở các nước đang phát triển có thể tiết kiệm hàng trăm triệu đô la Mỹ cho các chi phí nghiên cứu bằng việc ăn trộm các công nghệ mới”, và Mỹ hiện đang nhìn Trung quốc như một mối đe dọa lớn về vấn đề này.

Hiện tại, các công ty Mỹ đang dần rút khỏi Trung Quốc do nhiều lo ngại về chính sách dài hạn của chính phủ.  Tuy nhiên, đáng quan ngại nhất là việc các công ty không có các nhóm nghiên cứu R&D (Research and Development – Nghiên cứu và Phát triển) ở Trung Quốc thì cơ hội để đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu của Trung Quốc cũng sẽ bị ảnh hưởng.

Từ câu chuyện này, Viêt nam chúng ta sẽ học được gì?  Xin các bạn hãy tư duy tiếp. 

Chỉ muốn chia xẻ thêm một chút về giá trị gia tăng từ những nhóm nghiên cứu R&D mà Mỹ hiện rất sợ Trung quốc trộm cắp, lại chính là điểm yếu nhất của Việt nam hiện nay.

[Ảnh từ Báo cáo 10 năm về kinh tế-xã hội của Việt nam sau khi Intel đầu tư 1 tỷ đô la Mỹ) [9]

Theo một báo cáo gần đây của Intel nhân kỷ niệm 10 năm Intel đầu tư 1 tỷ đô la Mỹ ở Việt nam [9], Fulbright Việt nam (bên làm nghiên cứu và báo cáo cho Intel) đã đưa ra nhận xét về năng lực tham gia vào chuỗi sản xuất của chúng ta “Vẫn đang ở đáy của đường cong nụ cười”.  Điều này có nghĩa là chúng ta vẫn chỉ đang tham gia vào khâu có giá trị thấp nhất trong chuỗi sản xuất toàn cầu, do bởi chúng ta chưa đủ sức thu hút tốt các tập đoàn đầu tư và phát triển các trung tâm nghiên cứu R&D của họ tại Việt nam.  

Để trả lời câu hỏi này, không chỉ là vấn đề về môi trường kinh doanh, về pháp luật, về thuế ưu đãi, mà cơ bản là về con người, về nhân lực và trình độ lao động kỹ thuật.
Liệu giáo dục của Việt nam, đến khi nào có thể trả lời được Intel và các tập đoàn có nghiên cứu về R&D rằng chúng tôi có thể đảm bảo nguồn nhân lực cho các bạn? Và đây là hàng thật, không phải hàng “nhái”! Hy vọng là, câu hỏi này sẽ có ai đó trả lời được, để có hy vọng cho đất nước phát triển với những giá trị gia tăng từ tri thức, từ khoa học công nghệ tiên tiến, chứ không phải từ những gia công giá trị thấp và có thể thay thế dễ dàng bởi tự động hóa.

Tài liệu tham khảo:
[1] http://www.keepcalm-o-matic.co.uk/p/keep-calm-and-lie-cheat-n-steal/
[2] http://cafef.vn/cu-cuoi-trung-quoc-chi-gioi-lam-nhai-di-gio-ho-da-sang-tao-toi-muc-startup-khong-lo-cua-my-nhu-airbnb-cung-phai-cap-sach-vo-theo-hoc-20170311112134828.chn
[3] http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/tuyen-sinh/vu-giao-vien-chep-ho-bai-cho-thi-sinh-them-giam-thi-bi-dinh-chi-361553.html
[4] https://gacsach.com/doc-sach-truc-tuyen/36709/chet-duoi-tay-trung-quoc-full-peter-navarro.html
[5] https://www.wsj.com/articles/alibabas-notorious-brand-1483662818
[6] http://blogs.wsj.com/chinarealtime/2016/05/18/alibabas-jack-ma-cancels-appearance-at-anti-counterfeiting-conference-amid-fakes-dispute/
[7] http://blogs.wsj.com/chinarealtime/2016/05/18/alibabas-jack-ma-cancels-appearance-at-anti-counterfeiting-conference-amid-fakes-dispute/http://www.scmp.com/news/china/policies-politics/article/1947191/alibabas-jack-ma-cancels-speech-anti-counterfeiting
[8] http://www.sciencemag.org/news/2015/11/feature-chinese-american-scientists-crosshairs
[9] http://www.thesaigontimes.vn/154781/Kinh-te-Viet-Nam-va-duong-cong-nu-cuoi.html

Đất Việt

Bài viết bạn có thể quan tâm
Tin tức nổi bật
Bảo vệ quyền riêng tư, quyền nhân thân, và quyền công dân Việt nam ở Hoa Kỳ và Việt nam
Xin được bảo vệ quyền riêng tư, quyền nhân thân, và quyền công dân Việt nam ở Hoa Kỳ và Việt nam
Thư ngỏ về bảo trợ cho quyền công dân và nhân thân
Yêu cầu bảo vệ quyền công dân và quyền nhân thân của Nguyễn Thị Lan Hương, An Quỳnh Châu trên các phương tiện truyền thông, các hoạt động quảng bá về giáo dục, du lịch, du học, đầu tư ra nước ngoài hay bất kỳ hoạt động nào khác, có xuất...
“Nhái” chất xám – Một rào cản cho hợp tác và phát triển
“Cứ cười Trung Quốc chỉ giỏi làm nhái đi, giờ họ đã sáng tạo đến mức startup khổng lồ của Mỹ như Airbnb cũng phải cắp sách vở theo học” 
Nghị Quyết Quốc Hội bị “lạm dụng”? Hay ai đang làm giáo dục Việt nam ra nông nỗi này?
Lần đầu tiên, Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội (“Ủy ban”), sau hơn 1 tháng đưa ra công luận lấy ý kiến..
Tại sao tôi phải mua chứng chỉ tin học, ngoại ngữ?
Xin được kể thêm một chuyện thực tế của chính bản thân, về việc tại sao tôi phải mua chứng chỉ tin học, mặc dù tôi đủ năng lực để thi nghiêm túc và có chứng chỉ một cách đàng hoàng.
Chia sẻ nổi bật